Trong những ngày tiết trời se lạnh hay đơn giản là khi bạn muốn đổi vị cho bữa cơm gia đình thêm phần ấm cúng, một nồi cá nục kho gừng đậm đà, thơm lừng chắc chắn sẽ là lựa chọn không thể tuyệt vời hơn. Món ăn dân dã này không chỉ chinh phục mọi giác quan bởi hương vị cay nồng của gừng, vị mặn ngọt hài hòa của nước kho mà còn bởi từng thớ thịt cá nục săn chắc, béo ngậy. Nhưng làm thế nào để có món cá kho chuẩn vị, không tanh, thịt cá dai ngon mà không bị nát? Bài viết này sẽ chia sẻ tất cả bí quyết, từ khâu chọn cá tươi cho đến từng bước chế biến để bạn có thể tự tay làm món cá nục kho gừng “hao cơm” ngay tại nhà.
Bí quyết chọn cá nục tươi ngon chuẩn vị
Chất lượng món cá kho phụ thuộc rất nhiều vào độ tươi ngon của nguyên liệu. Chọn được những con cá nục tươi rói sẽ giúp món ăn của bạn có hương vị thơm ngon tự nhiên và thịt cá săn chắc hơn.
Quan sát mắt và mang cá
Khi chọn cá nục, hãy chú ý đến đôi mắt của chúng. Cá tươi sẽ có mắt trong, sáng, lồi nhẹ và rõ con ngươi. Tránh những con cá có mắt đục, lõm sâu hoặc có màng trắng che phủ, đó là dấu hiệu cá đã để lâu. Tiếp theo, nhẹ nhàng vén phần nắp mang lên. Mang cá tươi sẽ có màu đỏ hồng hoặc đỏ tươi, không có dịch nhầy và không có mùi khó chịu. Nếu mang cá chuyển sang màu thâm đen hoặc tái nhợt, đó là cá đã ươn.
Kiểm tra độ đàn hồi của thân cá
Dùng ngón tay ấn nhẹ vào thân cá. Nếu cá tươi, thịt cá sẽ có độ đàn hồi tốt, vết lõm sẽ nhanh chóng trở lại trạng thái ban đầu. Ngược lại, nếu thịt cá mềm nhũn, không có độ đàn hồi hoặc để lại vết lõm lâu, thì cá đó không còn tươi. Một lưu ý nhỏ là bạn nên chọn những con cá có thân hình tròn trịa, căng bóng, không bị trầy xước hay dập nát.
Màu sắc và mùi tự nhiên
Cá nục tươi thường có màu sắc sáng bóng, vảy cá óng ánh và bám chặt vào thân. Mùi của cá tươi là mùi đặc trưng của biển, hơi tanh nhẹ nhưng dễ chịu, không nồng gắt hay có mùi ôi thiu. Nếu cá có mùi amoniac hoặc mùi tanh nồng bất thường, tuyệt đối không nên mua.
Chuẩn bị nguyên liệu cho món cá nục kho gừng đậm đà
Để có một nồi cá nục kho gừng ngon đúng điệu, việc chuẩn bị đầy đủ và đúng loại nguyên liệu là rất quan trọng. Đây là danh sách những thứ bạn cần có:
Cá nục tươi
Khoảng 800g – 1kg cá nục tươi. Bạn có thể chọn cá nục bông, nục suông xanh hoặc loại cá nục thông thường tùy thích. Kích thước cá vừa phải sẽ dễ kho và thấm vị hơn.
Gia vị và rau thơm thiết yếu
- Gừng tươi: 100g (gọt vỏ, một phần thái lát mỏng, một phần đập dập băm nhỏ hoặc thái sợi)
- Hành khô: 2-3 củ (băm nhỏ)
- Tỏi: 2-3 tép (băm nhỏ)
- Ớt tươi: 2-3 quả (tùy độ cay mong muốn, thái lát hoặc để nguyên)
- Hành lá: 2-3 nhánh (thái nhỏ, phần gốc để riêng)
- Nước mắm ngon: 3-4 muỗng canh
- Đường: 2-3 muỗng canh (để làm nước màu và nêm nếm)
- Dầu ăn: 2 muỗng canh
- Tiêu xay: 1/2 – 1 muỗng cà phê
- Gia vị thông thường: Muối, hạt nêm, bột ngọt (tùy chọn)
- Nước dừa tươi (tùy chọn): 200-300ml (giúp cá ngọt và thơm hơn) hoặc nước lọc
Lưu ý: Việc sử dụng nước dừa tươi sẽ làm món cá kho có vị ngọt thanh tự nhiên và hương thơm hấp dẫn hơn rất nhiều so với dùng hoàn toàn bằng nước lọc. Nếu không có nước dừa, bạn có thể tăng lượng đường một chút để cân bằng vị.
Bí quyết nước màu (nước hàng) tự làm
Nước màu là “linh hồn” tạo nên màu sắc nâu cánh gián hấp dẫn cho món cá kho. Thay vì mua sẵn, bạn có thể tự làm tại nhà để đảm bảo độ ngon và an toàn:
Cho 2 muỗng canh đường và 1 muỗng canh nước lọc vào nồi hoặc chảo. Đun trên lửa vừa, khuấy đều cho đường tan. Khi đường bắt đầu chuyển sang màu vàng nhạt, hạ nhỏ lửa và tiếp tục đun đến khi đường chuyển sang màu cánh gián đậm thì tắt bếp ngay lập tức. Đổ thêm khoảng 50ml nước nóng vào, khuấy đều và đun lại cho tan hết. Bạn sẽ có một chén nước màu thơm ngon, chuẩn vị. Sai lầm thường gặp: Đun đường quá lâu sẽ khiến nước màu bị đắng, làm hỏng hương vị món kho.
Sơ chế cá nục và ướp đúng cách – Xóa tan mùi tanh
Sơ chế cá nục kỹ lưỡng và ướp đúng cách là hai bước quan trọng nhất để đảm bảo món cá kho không bị tanh và thấm đều gia vị.
Làm sạch cá nục hiệu quả
Cá nục sau khi mua về, bạn đánh vảy, bỏ ruột, cắt bỏ vây và mang cá. Rửa sạch cá dưới vòi nước chảy. Để loại bỏ nhớt và giảm mùi tanh, bạn có thể dùng muối hạt chà xát nhẹ nhàng bên ngoài và bên trong bụng cá, sau đó rửa lại thật sạch bằng nước lạnh. Một mẹo nhỏ khác là dùng một ít giấm hoặc rượu trắng pha loãng với nước để rửa cá lần cuối, sẽ giúp khử mùi tanh đáng kể.
Mẹo khử mùi tanh bằng gừng, muối, giấm
Ngoài việc rửa sạch bằng muối, bạn có thể dùng gừng thái lát hoặc đập dập chà xát lên mình cá. Gừng có tính ấm, hương thơm đặc trưng sẽ át đi mùi tanh của cá. Sau khi chà xát, rửa lại cá với nước sạch. Đối với những người nhạy cảm với mùi tanh, có thể ngâm cá trong nước muối loãng pha vài lát gừng và một chút giấm trong khoảng 10-15 phút trước khi rửa sạch lại.
Công thức ướp cá thấm vị
Sau khi sơ chế sạch, để cá ráo nước và khứa vài đường trên thân cá (nếu cá to) để dễ thấm gia vị. Cho cá vào tô lớn và ướp với:
- 1 muỗng canh hành băm
- 1 muỗng canh tỏi băm
- Một nửa phần gừng thái sợi hoặc băm nhỏ
- 2 muỗng canh nước mắm
- 1 muỗng canh đường
- 1/2 muỗng cà phê tiêu xay
- 1/2 muỗng cà phê hạt nêm (nếu dùng)
- 1-2 muỗng canh nước màu tự làm
Trộn đều hỗn hợp gia vị với cá, dùng tay xoa nhẹ để gia vị thấm đều vào từng thớ thịt. Ướp cá ít nhất 30 phút, lý tưởng nhất là 1-2 tiếng hoặc để qua đêm trong tủ lạnh để cá ngấm trọn vẹn hương vị. Sai lầm thường gặp: Ướp cá quá nhanh hoặc không đủ thời gian khiến cá không thấm vị, nhạt nhẽo.
Các bước kho cá nục gừng chuẩn vị, thịt cá săn chắc
Sau khi cá đã thấm gia vị, đây là lúc để biến tấu chúng thành món cá nục kho gừng thơm ngon, đậm đà.
Chuẩn bị nước kho đậm đà
Bắc nồi lên bếp, cho 1 muỗng canh dầu ăn vào. Khi dầu nóng, phi thơm phần hành, tỏi, gừng còn lại (có thể thêm ớt nếu thích cay). Khi hành tỏi vàng thơm, cho phần nước dừa tươi (hoặc nước lọc) đã chuẩn bị vào. Nêm thêm 1 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng canh đường (tùy khẩu vị), hạt nêm, tiêu xay cho vừa ăn. Đun sôi nhẹ, khuấy đều để gia vị tan hết. Nước kho cần có vị mặn ngọt hài hòa, hơi đậm đà một chút vì khi kho cá sẽ tiết ra nước và làm loãng bớt.
Kỹ thuật xếp cá và kho lửa
Trước khi xếp cá, bạn có thể lót dưới đáy nồi một lớp gừng thái lát hoặc đầu hành lá để chống cháy và tăng hương thơm. Sau đó, nhẹ nhàng xếp cá đã ướp vào nồi. Đổ phần nước kho đã đun sôi vào sao cho ngập mặt cá. Ban đầu, đun với lửa lớn cho nồi cá sôi bùng lên, hớt bọt nếu có. Sau đó, hạ nhỏ lửa liu riu và kho trong khoảng 1 – 1.5 tiếng. Kho cá với lửa nhỏ giúp cá chín đều, thịt cá săn chắc và thấm vị từ từ.
Bí quyết cá săn thịt, không nát
Để thịt cá nục săn chắc và không bị nát trong quá trình kho, có một vài mẹo nhỏ. Thứ nhất, không nên đảo hay lật cá quá nhiều lần khi đang kho, đặc biệt là khi cá chưa chín tới. Thứ hai, bạn có thể chiên sơ cá trước khi kho. Chiên vàng nhẹ hai mặt cá sẽ giúp thịt cá se lại, giữ được hình dáng và độ dai ngon khi kho. Lưu ý: Khi kho, nếu thấy nước cạn, có thể thêm một chút nước nóng vào, tránh thêm nước lạnh làm cá bị tanh và giảm độ ngon.
Thưởng thức và những lưu ý nhỏ
Khi món cá nục kho gừng đã hoàn thành, hương thơm lừng từ nồi cá sẽ khiến bạn khó lòng cưỡng lại.
Món ăn kèm lý tưởng
Cá nục kho gừng là món ăn “hao cơm” đúng nghĩa. Nó thường được ăn kèm với cơm nóng, một bát canh rau hoặc canh chua sẽ làm bữa ăn thêm tròn vị. Vị đậm đà của cá kho, chút cay nhẹ của gừng và ớt hòa quyện cùng vị ngọt bùi của thịt cá chắc chắn sẽ làm hài lòng cả những thực khách khó tính nhất. Bạn cũng có thể chuẩn bị thêm một đĩa rau luộc hoặc dưa chuột để cân bằng hương vị.
Cách bảo quản cá kho
Cá nục kho gừng có thể bảo quản trong tủ lạnh từ 2-3 ngày. Để bảo quản tốt nhất, hãy để cá nguội hoàn toàn, sau đó cho vào hộp kín và đặt vào ngăn mát. Khi ăn, bạn chỉ cần hâm nóng lại trên bếp hoặc bằng lò vi sóng. Cá kho để qua đêm thường sẽ thấm vị hơn và ngon hơn.
Sai lầm thường gặp khi kho cá nục
Một số sai lầm phổ biến khi kho cá nục bao gồm: không sơ chế kỹ làm cá còn mùi tanh, ướp cá chưa đủ thời gian hoặc gia vị, đun lửa quá to khiến cá nhanh cạn nước nhưng chưa thấm đều, hoặc lật cá quá nhiều lần làm cá bị nát. Tránh những lỗi này sẽ giúp bạn có món cá kho thành công mỹ mãn.
Món cá nục kho gừng không chỉ là một món ăn ngon mà còn chứa đựng tình cảm và sự khéo léo của người nấu. Với những bí quyết và hướng dẫn chi tiết trên, hy vọng bạn sẽ tự tin vào bếp và chế biến thành công món ăn đậm đà hương vị này. Hãy thử áp dụng và cảm nhận sự khác biệt, chắc chắn bữa cơm gia đình bạn sẽ thêm phần ấm cúng và ngon miệng hơn rất nhiều.
